تلاش در راه اطاعت و بندگي خدا و پيروي از پيشوايان معصوم(ع)
1. تلاش و کوشش در فرمانبرداري از خدا
الف) تلاش و کوشش شرط رسيدن به پاداشهاي الهي
«از جانهايتان، تلاش و کوشش در راه فرمانبري خدا را به او ارزاني داريد، زيرا هيچيک از خوبيهايي که نزد اوست، به دست نميآيد، مگر با فرمانبرداري او و دوري از حرامهايش.»3
ب) تلاش و کوشش تنها واسطة ميان خدا و بندگانش
«بدانيد که ميان خدا و هيچ يک از آفريدگانش، چه فرشتة مقرّب، چه پيامبر مرسل و چه ديگر آفريدگاني که پايينتر از آنها هستند، جز فرمانبرداري آنها از او واسطه نميشود، پس در راه طاعت خدا بکوشيد.»4
ج) تلاش و كوشش، پاية اساسي كارها
«بر چهار چيز؛ دانستم كه كار مرا كسي جز خود من انجام نميدهد، از اين رو كوشيدم؛ دانستم خداي عزّوجلّ از حال من آگاه است، پس حيا پيشه كردم؛ دانستم روزي مرا كسي جز خودم نميخورد، پس اطمينان پيدا كردم و دانستم سرانجام كار من مرگ است، پس خودم را آماده كردم.»5
د) تلاش و کوشش، شرط پذيرش اعمال
«آيا شما را خبر ندهم به آنچه خداي صاحب عزّت و جلال، هيچ عملي را جز به آن از بندگان نميپذيرد؟ گفتم: آري. فرمود: گواهي دادن به اينکه هيچ شايستة پرستشي جز خداوند نيست و اينکه محمّد(ص) بنده و فرستادة اوست و اقرار کردن به آنچه خداوند به آن امر فرموده و ولايت ما و بيزاري از دشمنانمان ـ يعني دشمنان امامان ـ و تسليم شدن به آنان و پرهيزکاري و تلاش و اطمينان و انتظار قائم(ع).»6
ه) تلاش و کوشش، شرط توفيق الهی
«هفت چيز است که بدون هفت چيز ديگر مسخرهآميز است. کسي که به زبان خود طلب آمرزش کند، ولي در دلش [از گناه] پشيمان نباشد، خودش را مسخره کرده است. کسي که از خدا توفيق بخواهد، ولي نکوشد، خودش را مسخره کرده است... .»7
و) تلاش و کوشش يگانه راه پيروي از امام
«آگاه باش! هر پيروي را، امامي است که از او پيروي ميکند و از نور دانشش روشني ميگيرد، آگاه باش! امام شما، از دنياي خود به دو جامة فرسوده و دو قرص نان، رضايت داده است، بدانيد که شما توانايي چنين کاري را نداريد، ولي با پرهيزکاري و تلاش فراوان و پاکدامني و راستي، مرا ياري دهيد.»8
ز) ترک گناهان، بزرگترين تلاش و کوشش
رسول گرامي اسلام(ص) در اين زمينه ميفرمايد:
«در کار [اطاعت خدا] سخت بکوشيد و اگر ناتواني شما را [از عمل] درمانده کرد، از گناهان خودداري کنيد.»9
آن حضرت در روايت ديگري ميفرمايد:«سختکوشترين مردم کسي است که از گناهان خودداري کند.»10
امام صادق(ع) نيز تلاش و کوشش در راه اطاعت خدا، بدون پرهيزکاري را بيفايده ميداند و ميفرمايد:
«تلاش و کوششي که در آن ورع و پاکدامني نباشد، سودي ندارد.»11
ح) تلاش و کوشش و آمادگي براي سفر آخرت
2.تلاش و کوشش در اطاعت حجّتهاي الهي
به همين دليل است که امام باقر(ع) دربارة وظايف مردم در برابر امامان معصوم(ع)، ميفرمايد: «مردم تنها به سه چيز تکليف شدهاند: شناخت امامان، تسليم ایشان شدن در آنچه در آنها وارد ميشود و رجوع به آنها در آنچه در آن اختلاف دارند.»13
روايات فراواني در زمينة لزوم اطاعت امامان معصوم(ع) و تلاش و کوشش در اين راه نقل شده14 که در اينجا تنها به عبارتي که در قالب دعا، در بخش پاياني دعاي ندبه آمده است، بسنده ميکنيم:
«خداوندا!... ما را در راه اداي حقوق او (امام مهدي(ع))، تلاش در پيروي از وي و دوري از مخالفت با او ياري کن و با خشنودي او بر ما منّت گذار.»15
اميدواريم خداوند در امسال که به نام سال همّت مضاعف و کار مضاعف ناميده شده است، توفيق تلاش و کوشش هرچه بيشتر در راه اطاعت و بندگي خودش و همچنين اطاعت و پيروي امامان معصوم(ع) را به ما ارزاني فرمايد. انشاءالله
پي نوشت ها :
1.بيانات مقام معظّم رهبري در ديدار جمعي از مسئولان نظام جمهوري اسلامي، 16/1/1389.
2.سورة بقره(2)، آية195.
3.محمّد بن يعقوب کليني، الکافي، ج8، ص7، ح1.
4.همان، ص11.
5.محمّد بن ابراهيم نعماني، کتاب الغيبـة، ص200، ح16.
6.محمّدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج75، ص228، ح100.
7.همان، ص356، ح11.
8.نهجالبلاغه، ترجمة محمّد دشتي، نامة45.
9.بحارالأنوار، ج74، ص171، ح7.
10.شيخ صدوق، الامالي، ص 28، ح4.
11.الکافي، ج2، ص77، ح4.
12.نهجالبلاغه، ترجمة محمّد دشتي، خطبة230.
13.بحارالانوار، ج23، ص39، ح1.
14.براي مطالعة بيشتر در اين زمينه ر.ک: ابراهيم شفيعي سروستاني، معرفت امام زمان(عج) و تکليف منتظران، صص146 و147 و 218ـ220.
15.بحارالانوار، ج99، ص109.